Projektowanie stron internetowych – backend, frontend i fullstack – co to takiego?

Frontend, backend to pojęcia, które są wyjęte ze słownika odnoszącego się do projektowania stron internetowych, jak i aplikacji. Trzecim terminem, który nierozerwalnie łączy się z wyżej wymienionymi jest termin fullstack. Zobaczmy co one oznaczają i czym się od siebie różnią?

Wprawdzie te trzy pojęcia odnoszą się do programowania stron online i budowania aplikacji, to warto zwrócić uwagę na to, że połączyć je należy ze specjalistami, którzy wykonują pracę związaną z tymi terminami. Duże znaczenie mają formy tych nazw – „back”, „front” i „full” mają swoje odzwierciedlenie w pożądanych kompetencjach i sugerują czego mogą dotyczyć.

Czym różni się backend od frontend`u?

Podstawowa różnica pomiędzy pracą przy back- i frontendem wynika z zakresu obowiązków, jakie musi wykonać programista (frontend developer lub backend developer). Jednak cel jest jeden, stworzenie perfekcyjnej strony internetowej. Istotna jest więc komunikacja pomiędzy specjalistami i płynna, efektywna praca.

Mówiąc mocno kolokwialnie, frontend developer odpowiada za to, co jest z przodu, co będzie widział użytkownik, natomiast backend developer za to, co jest z tyłu, czyli np. za bazy danych, serwery, etc.

Nie ma jednak żadnych przeszkód, by jedna osoba miała kompetencje do tego, by świetnie opanować zarówno tajniki pracy back- i frontend developera wówczas taki specjalista będzie określany mianem fullstack developera, będzie to więc wszechstronny spec, który w pojedynkę zadba o to co widać, i to, czego nie widać gołym okiem.

Frontend developer – czym się charakteryzuje?

Specjalista, który może nazywać się takim mianem odpowiedzialny jest za to jak prezentuje się strona internetowa lub aplikacja. Zatem to co, widzimy na tej czy innej stronie internetowej lub po wejściu w aplikację nazywać należy frontendem. Specjalista, który odpowiedzialny jest za tę warstwę tworzy wcześniej design strony www, ustala jej funkcjonalność, UX, a nawet dobiera kolorystykę. Wszystko oczywiście powinno przebiegać w porozumieniu z klientem, który akceptuje każdy element, każdą funkcję, każdy odcień. Pod kątem umiejętności kompetencje frontend developera powinny obejmować różne środowiska programistyczne, ale także języki kodowania stron, np. PHP, CSS, HTML, JavaScript, a nawet technikę tworzenia aplikacji internetowych AJAX. Nie obce powinny mu także pozostawać frameworki React.js czy AnguarJS.

Za co odpowiada backend developer?

Skoro frontend to ta część, którą widzi użytkownik, to siłą rzeczy backendem będzie wszystko to, do czego użytkownik nie ma dostępu. Można założyć, że wielu użytkowników sieci nie zdaje sobie sprawy z tego, że by strona www jakkolwiek działała potrzebuje ona, poza zgrabnie zaprojektowanym layoutem, czegoś w rodzaju „silnika”, który umożliwia stronie lub aplikacji funkcjonować. Co składa się na backend? Do tego by strona mogła działać niezbędny jest co najmniej jeden serwer, konieczne będzie stworzenie także różnego rodzaju skryptów, programów www czy programistycznych interfejsów. Co więcej, te elementy nie mogą funkcjonować w oderwaniu od siebie, one muszą się perfekcyjnie uzupełniać, komunikować się ze sobą, mają po prostu współgrać. W innym wypadku strona www nie będzie działała w pożądany sposób.

Nad frontendem pracuje frontend developer, a nad backendem backend developer. Co oczywiście wydaje się bardzo logiczne. Jakie kompetencje powinien posiadać tego rodzaju specjalista? U backend developera mile widziana będzie wiedza z zakresu programowania. Będzie idealnie jeśli ta wiedza będzie stosunkowo szeroka i obejmie kilka języków programowania, np. takich jak Ruby, Python, PHP, SQL czy jQuery. Czym charakteryzuje się praca „backendowca”? Przede wszystkim specjalista od „zaplecza” strony www powinien mieć na tyle rozwinięte umiejętności, by móc szybko i właściwie rozwiązać nawet najbardziej skomplikowane problemy. I tu wchodzą w grę nieco inne od programistycznych „skille”, czyli dość spora odporność na stres, który może pojawiać się pod presją czasu. Dlaczego to takie istotne? Jeśli błąd pojawił się w sklepie internetowym, to każde porzucenie koszyka przez e-konsumenta będzie generować straty nie tylko finansowe, ale także te wizerunkowe, które będą działać przez dłuższy czas.

A czym jest w takim razie fullstack?

Jeśli już poznaliśmy zasady, jakie rządzą backendem i frontendem, to spokojnie możemy wywnioskować czym jest fullstack. Jak się okazuje jest to termin, pod którym kryją się dwa pierwsze pojęcia. To znaczy, że fullstack developer umiejętnie porusza się zarówno przy pracach związanych z back-, jak i frontendem.

Specjalista fullstack będzie więc miał na tyle szerokie kompetencje, by w pojedynkę zajmować się wszystkim tym, do czego mają dostęp użytkownicy (designem, funkcjonalnością strony czy aplikacji) oraz wszystkim tym, co niewidoczne.

Jest to więc specjalista, który będzie najbardziej pożądany na rynku pracy, którego umiejętności będą niezwykle cenne pod kątem prowadzenia stron internetowych czy sklepów online i niezależnie od tego, po której stronie pojawi się problem fullstack developer będzie umiał sobie z nim sprawnie poradzić.

Zrozumienie trzech omawianych pojęć nie powinno w zasadzie sprawiać większych trudności. Już same nazwy tych internetowych „zjawisk” wiele nam wyjaśniają i podpowiadają czego mogą dotyczyć. Różnice będą więc zachodzić pomiędzy warstwami strony internetowej czy aplikacji, tej widocznej (czyli frontend) i tej niewidzialnej dla użytkownika (czyli backend). Natomiast fullstack będzie pojęciem, które godzi „front” i „back”, a fullstack developer umiejętnie porusza się w obu tych zagadnieniach i posiada szerokie kompetencje do rozwiązywania problemów po obu stronach internetowych aplikacji lub witryn.